جبران خلیل جبران؛ نویسنده مسیحى لبنانى است که در صف نویسندگان معروف به «مهجر» قرار مى‏گیرد. نویسندگان مهجر به آن گروه از ادباى عرب اطلاق مى‏شود که پس از جنگ جهانى به آمریکا مهاجرت کرده‏اند و جریان خاص فرهنگى ادبى تأثیرگذار در جهان عرب را به وجود آوردند. جبران، نامى آشنا همراه با آثارش در ایران دارد و نوشته‏هاى وى، مخاطبان زیادى در کشورمان پیدا کرده است.

عبدالعلى دست‏غیب در نوشتار زیر با رویکرد نقادانه به چند اثر وى، تلاش کرده است ضمن معرفى سبک و شیوه وى در نوشتن و با نقب‏زدن به اندیشه‏اش و مقایسه نوشته‏هایش با برخى از آثار نویسندگان غربى، کاستى‏هاى قلم جبران را نشان دهد.

ء از آثار جبران پیداست که با تحولات اجتماعى جدید و فلسفه هنر مدرن هیچ آشنایى ندارد و حتى نویسندگان پایان قرن نوزدهم، کسانى مانند آلفردو موسه، تئوفیل گوتیه، دووینى و ژرژ ساند را نمى‏شناسد مى‏خواهد به یارى عشق و آیین زیباشناختى احساساتى، عرصه‏اى دور از جنجال و هیاهوى جهانى بیابد و زندگانى را بر حسب معیارهاى عاطفى داورى کند.

ء چیزى که در آثار خلیل جبران بیشتر به چشم مى‏آید مضمون‏پردازى است. قصه‏هاى او به تمام معنا «بازنمایشى»اند و از زاویه دید «داناى کل» وصف مى‏شود. البته، این «بازنمایشى» اندیشه‏هاى و رویدادها با «بازنمایشى» که اساس ادبیات رئالیستى (مانند گورکى) را تشکیل مى‏دهد، تفاوت دارد.

ء جبران خلیل جبران، توجه ندارد جایى که درباره اقتصاد، تولید، مبادله کالا مى‏نویسد و این مربوط به فراروندها و علومى است که سازوکار و ساختار معینى دارند و به مدد توصیف‏هاى روان‏شناسى فردى، نه مى‏توان آنها را حل و رفع کرد و نه تفسیر.

ء به طور کلى جبران خلیل جبران، بیشتر شاعرى احساساتى است تا نویسنده‏اى متفکر. مهمترین نقص کار او در جهان‏نگرى اوست. جهان‏نگرى او یکسویه و خالى از مشاهده‏هاى دقیق ماهیت روابط انسان‏هاست.

جبران خلیل جبران از نویسندگانى است که کم و بیش در ایران شناخته شده است. او عرب و مسیحى است و کتابى نیز درباره عیسى مسیح نوشته است. آثار او کم و بیش به فارسى ترجمه شده و بویژه کتاب «پیامبر» و «باغ پیامبر» او شهرت بسیار دارد. سبک نوشته این نویسنده، شاعرانه و رومانتیک است، اما رومانتیسیسم او بسیار احساساتى و رقیق است. به نظر مى‏آید که وى به بهانه داستان‏نویسى نثر شاعرانه مى‏نویسد. جبران در قیاس با نویسندگانى مانند ویکتورهوگو- از بزرگان رومانتیسیسم داستان‏نویس به شمار نمى‏آید و آثارش کم‏وبیش مانند آثار لامارتین و شاتوبریان است. در واقع او نویسنده‏اى است که باورها، احساس‏هایى شاعرانه درباره زندگانى و معناى آن دارد و مى‏خواهد آنها را به مدد عبارت‏هاى پرآب و تاب به خواننده القاء کند. آنچه به عنوان داستان مى‏نویسد، در واقع داستان نیست، ماجراست آن نیز ماجرایى ساده بدون فراز و نشیب و بدون طرح داستانى. چند کتاب او نیز قسمى زندگینامه‏نویسى است:

موسیقى و عروسان دشت، ترجمه مهدى سرحدى، 1384.

بال‏هاى شکسته، ترجمه مهدى سرحدى، 1384.

اشک و لبخند، ترجمه مهدى سرحدى، 1384.

دیوانه و پیشتاز، ترجمه مهدى سرحدى، 1384.

ماسه و کف، ترجمه مهدى سرحدى، 1384.

مسیح فرزند انسان، ترجمه مهدى سرحدى، 1384.

خدایان زمین و سرگشته ترجمه مهدى سرحدى، 1384.

پیامبر و باغ پیامبر، ترجمه مهدى سرحدى، 1384.

جبران خلیل جبران به شدت زیر تأثیر «عشق مسیحى» و عاطفه رومانتیک است. طبیعت، مردم ساده، روستاییان و چوپان‏ها را دوست دارد و با این که خود سال‏ها در شهرهاى بزرگ اروپا و آمریکا زیسته از زندگانى شهرى و طرز زیست امروز نفور